ماهی آب شیرین
- هرگز از ماهی فروشیهای کثیف یا بی اعتبار ماهی نخرید .
- ماهی هایی رو انتخاب کنید که با هم سازگاری داشته باشن چه از نظر همزیستی و چه از نظر نحوه پرورش و تغذیه و خصوصیات رفتاری . برای نمونه نمیتونید ماهی گوشتخوار بخرید و در کنار ماهی گیاه خوار قرار بدید . و یا ماهی کم تحرک بخرید و در کنار ماهی های پر تحرک و مهاجم قرار بدین . ماهی سرد آبی بخرید و در کنار ماهی های آب گرم قرار بدین . ماهی ریز رو در کنار ماهی های خیلی درشت قرار بدین .
- ماهی ای رو انتخاب کنید که بیمار نباشه ! ماهی های بیمار روی بدنشون لکه های سفید بصورت نقطه های ریز دیده میشه و یا تنشون زخمی هست و لکه های سرخ داره و یا چشم و پولک هاشون میتونه پف کرده و مات باشه و از همه مهمتر کم تحرک باشن و باله هاشون جمع باشه و کف آکواریوم بخوابن و دم و باله های شنا رشته رشته و از هم جدا و خورده شده باشه ! اینها مشخصات عمومی ماهی بیماره که باید خیلی دقت کنید . ماهی سالم سرحال و فعاله و باله های شناش کاملن باز هستن و با اشاره دست سریع عکس العمل نشون میدن و رنگ شفافی داره .
- لازمه ماهی ای رو که میخرید در مورد نوع غذا و دمای آب و سازگاریش با ماهی های دیگه از فروشنده حتمن سوال کنید و بعد اقدام به خرید بکنید !! گاهی ماهی ها خیلی زیبا هستن اما نگهداری اونها فقط یکروز بیشتر نیست چون شرایط نگهداریشون مشکله و سریع میمیرن . پس جدا از زیبایی به توانایی خودتون در نگهداری از ماهی ها هم توجه کنید .
- خرید ماهی های خیلی درشت در کنار ماهی های ریز توصیه نمیشه . اگر مایل به خرید ماهی درشت هستین , 4 تا 6 عدد ماهی درشت کافیه ولی زیباترین حالت داشتن 10 تا 15 ماهی متوسطه و یا اگر مایل به خرید ماهی های ریز هستین , خوبه که اونها رو بصورت گروهی بخرید . یا همین طور ماهی های کم تحرک .
- تشخیص نر و مادگی بیشتر ماهی ها امکان نداره و در سن کم ممکن نیست . مخصوصن ماهی های گوشتخوار کوچک . بهتره که اگر قصد پرورش این ماهی ها رو دارین اونها رو بصورت گروهی خریداری کنید در دسته های 4 � 5 تایی تا خودشون جفت یابی کنن و از این نظر فروشنده رو مقصر ندونین .
- در آکواریوم بزرگ بهتره ماهی های پر تحرک و گروهی رو نگهداری کنید تا ماهی های ریز و کم تحرک . و بر عکس در آکواریوم کوچک بهتره ماهی های ریز رو انتخاب کنید .
- دقت کنید که هر نوع ماهی ای برای آکواریوم مناسب نیست و بعضی فروشندگان هم فقط به فروش ماهی فکر میکنن نه به توانایی و تجربه شما برای نگهداری ماهی ! پس از خرید ماهی هایی که شناختی نسبت بهشون ندارین و یا نیازمندی های زیاد و حرفه ای میخوان مثل ماهی های دیسکاس و نئون ها و جواهر ماهی ها و ماهی های گوشتخوار و مخصوصن آب شور در ابتدای کار , خودداری کنید . - دقت کنید هیچ وقت از فروشنده ای که ماهی مرده و بیمار در بین ماهی هاش وجود داره ماهی نخرین . چون احتمال داره بیماری به آکواریوم شما هم منتقل بشه !
- هرگز آبی رو که توی کیسه نایلونی حاوی ماهی هست و از فروشنده گرفتین رو در آکواریوم خالی نکنید . بهترین کار اینه که یک ظرف یا سطل آب داشته باشین و 24 ساعت قبل آب کنین و توی اون به اندازه 5 گرم نمک بریزین و کمی هم محلول متیل بلو . وقتی ماهی رو از فروشنده میخرید و به منزل میارین , ماهی رو با تور بگیرین و توی این آب برای مدت یکساعت قرار بدین و در واقع قرنطینه کنین . و بعد با تور تمیز گرفته و به آکواریوم انتقال بدین . این عمل باعث میشه اگر بیماری ای روی پوست یا همراه آب ماهی باشه , از بین بره و ماهی ضد عفونی بشه و آکواریوم شما آلوده نشه .
- موقع خرید گیاهان آکواریومی توی یک لیوان یکبار مصرف مقدار 5 گرم پرمنگنات پتاسیم که از داروخانه خریدین حل کنین . حالا گیاهانی که خریدین رو در سطل آب قرار بیدن و محلول پرمنگنات رو در سطل آب خالی کنید و 15 دقیقه صبر کنین تا کاملن ضد عفونی بشه و بعد زیر آب خوب بشورید و در آکواریوم بکارید !
- هرگز گیاهان آکواریومی رو از جایی نخرین که روی گیاهان حلزون وجود داره . حلزون ها باعث میشن که سطح آکواریوم در مدت کوتاهی پوشیده از حلزون بشه و گیاهان رو میخورن و سوراخ سوراخ میکنن و تخم ماهی ها رو هم نابود میکنن . بهترین دارو برای حلزونها نمک طعام هست که اگر گیاهان رو برای 5 دقیقه در آب و نمک غلیظ قرار بدین , تمام حلزونها و تخم حلزونها رو نابود میکنه ! همینطور کسانیکه حلزون دارن و نمیدونن چطور از شرش راحت بشن ماسه هاشون رو خوبه توی آب نمک غلیظ بخیسونن .
- از انداختن حیوانات آبزی مثل لاک پشت های آبی , مارماهی , قورباغه و سمندر و خرچنگ و میگو در آکواریوم جدن خودداری کنید . این حیوانات انگل های خاصی دارن و گوشتخوارن و شدیدن مهاجم و آلودگی ایجاد میکنن و بهتره جدا نگهداری بشن در صورت تمایل !!!!
نام این ماهی به خاطر دهان بزرگ و طوطی وار طوطی ماهی نامگذاری شده . این ماهی کمتر مورد توجه قرار گرفته و خیلی کم تکثیر شده . نوع جدیدی از این ماهی که به تازگی طرفدار پیدا کرده در بین آکواریومیست ها با نام پروت قرمز ( Red Parrot Cichlid ) یا پروت خونی (Blood Parrot Cichlid ) شناخته می شه . زمانیکه این ماهی چندین سال پیش برای اولین بار عرضه شد به رنگ نارنجی بود ولی امروزه در رنگ های مختلفی از نارنجی و قرمز گرفته تا بنفش و سبز و زرد عرضه می شه . پروت قرمز یکی از گونه هایی هست که توسط بشر به وجود اومده ( Man-Made Hybrid ) . والدین اصلی این ماهی بطور دقیق شناخته شده نیستن . ولی به نظر می رسه که گونه هایی چون سورم ( Heros Severum ) و سیکلید میداس ( Midas Cichlid ) مولدین این ماهی باشن . به توجه به اینکه این ماهی بوجود اومده توسط انسان هست زیستگاه اصلی و بومی ای نداره . ولی با با توجه به والدینش و با توجه به شرایط سایر سیکلید ها pH 6 - 7.5 برای این ماهی مناسبه با درجه حرارت 24 - 28 درجه سانتیگراد . غذای این ماهی هم مشابه سایر سیکلیدهاست . انواع غذاهای گوشتی و پلت ها . پروت در آکواریوم 20 تا 25 سانتیمتر رشد میکنه . عمر زیادی داره و تا 8 سال گزارش شده . بیشتر دارندگان این ماهی اعلام کردن رنگ این ماهی بعد ار مدتی کم رنگ تر می شه . البته این امر در مقایسه با والدینش امری غیر طبیعی به نظر نمی رسه چون والدین هم , همین تغییر رنگ رو حتا به مقدار بیشتری دارن . پروت در آکواریوم براحتی تخم ریزی می کنه و حتی تخم گذاری در چندین نوبت انجام میگیره و در سن بلوغ دائمن تخم میذاره . این ماهی هم مثل سایر سیکلید ها بعد از پسندیدن جفت , محلی رو برای تخم ریزی پاک می کنه و سپس تخم ها رو در اون مکان قرار میده . با این وجود در بیشتر مواقع بچه ای از تخم ها بیرون نمیآد . حتی در چنین شرایطی والدین چند روزی از بچه ها نگهداری می کنن تا سر انجام تخم ها توسط قارچ ها فاسد و توسط والدین خورده میشه . باید توجه داشت که تکثیر اونها مشابه سایر سیکلید هاست .
شاید در نگاه اول ظاهر خشن و پر هیبت و ترسناکش افرادی که دارای روح لطیفی هستن رو منصرف کنه از خرید چنین ماهی ای , اما دونستن اینکه این ماهی یکی از باهوش ترین و دست آموز ترین ماهی های آکواریوم به حساب میاد , باعث شده که جزو پر طرفدار ترین ماهی ها شمرده بشه . از خصوصیات ماهی اسکار اینه که کاملن دست آموز میشه و صاحب خودش رو از غریبه تشخیص میده . وقتی شما به ماهی خودتون غذا میدین , بعد از مدتی ماهی فقط وقتی که شما جلوی آکواریوم می ایستین به سمتتون میاد و هر کس دیگه ای که قصد غذا دادن به اونها رو داشته باشه , بهش توجهی نمیکنه حتا وقتی گرسته باشه ! وقتی که این ماهی ها بزرگ میشن میتونید سطح بدنشون رو نوازش کنین و از نوازش شدن لذت میبرن . از طرفی ماهی هایی هستن با هوش خیلی بالا . گاهی اوقات از سیستم پنهان سازی غذا استفاده میکنن و طعمه ها رو در جایی مخفی میکنن و سر فرصت اونها رو میخورن . شکارچی های خیلی ماهری هستن و به سادگی هر نوع ماهی کوچکی رو صید میکنن . از نوزادانشون مراقبت میکنن و خیلی دوست داشتنی هستن . از این نظر این ماهی ها پر طرفدار شدن . شرایط نگهداری اونها تقریبن ساده ست و ماهی های خیلی مقاومی هستن در مقابل بیماریها و در صورتیکه در شرایط خوبی نگهداری بشن و از نظر تغذیه و بهداشت رعایتشون رو بکنید , خیلی زود بزرگ میشن و بعد از یکی دو سال آماده برای تولید مثل . بهتره بصورت گروهی نگهداری بشن در دسته های 3 تا 4 تایی یا بیشتر تا خودشون جفتشونو انتخاب کنن . این ماهی ها از سن 2 سالگی بالغ میشن و آماده تخم گذاری . یعنی اندازه اونها باید تقریبن بین 15 تا 20 سانتیمتر برسه . دمای 24 تا 28 درجه رو میپسندن و در دمای 28 درجه تخم ریزی میکنن و کمتر از این دما رو نمیپسندن و عوض کردن قسمتی از آب آکواریوم با آب تازه محرک خوبی برای تولید مثل اونها به حساب میاد .
نکته بسیار جالب در این ماهی ها اینه که با دکوراسیون آکواریوم مشکل دارن و اگر از دکور آکواریوم خوششون نیاد و یا خیلی شلوغ باشه , اونو به هم میریزن و گاه دیده شده حتا قطعات پلاستیکی گیاهان رو از آکواریوم به بیرون می اندازن . نسبت به اکسیژن آب حساس هستن و اگر اکسیژن آب کم باشه سریع عکس العمل نشون میدن و به پهلو مایل میشن ! نسبت به شوک و استرس شدید هم حساس هستن و در این صورت دچار سکته میشن و لبهاشون کج میشه که ارزش اقتصادی خودشونو از دست میدن . پس باید خیلی مراقب باشید تا به این ماهیها شوک وارد نشه . همینطور , این ماهی ها وقتی که میترسن رنگشون عوض میشه و به پهلو روی ماسه ها دراز میکشن , این حالت در زمانی اتفاق می افته که قصد گرفتن اونا رو با تور دارین ! آکواریومی که مناسب برای اونها باشه , آکواریومی بزرگ با فضای باز برای شنای ماهی و تزئینات صخره ای و کنده های درخت و آبی کمی اسیدی با تهویه دائم آب هست . ریگ های نسبتن درشت و تکه سنگهای درشت و صیقلی . pH مورد نیاز این ماهی 6 � 7.5 و dH آب 5 � 15 هست . موقع تخم گذاری بهتره از یک تکه کاشی تمیز و براق یا یک تکه سنگ مرمر صاف استفاده بشه و در کف آکواریوم قرار بدید تا ماهی تخم ها رو روی اون بذاره . وگرنه ماهی ها خودشون اقدام به تمیز کردن سطح سنگها یا حفر گودال در ماسه میکنن و سپس شروع به تخم گذاری میکنن . در این شرایط هیچ ماهی ای نمیتونه به لانه اونها نزدیک بشه و پدر و مادر به شدت از تخم ها مراقبت میکنن .
باید بدونید که برای تحریک اسکارهای به تخم گذاری باید pH آب 7.5 و سختی آب 10 و دمای آب 28 درجه و آکواریومی با گنجابش 200 لیتر لازمه وگرنه تخم نمیگذارن . تخم ها بعد از 3 تا 4 روز شکفته میشن و نوزادان تا مدت 2 روز بی حرکت باقی میمونن و بعد از اون از کیسه زرده تغذیه میکنن . بعد از یک هفته لازمه روزانه 4 بار با آرتمیا و در هفته های بعد از دل چرخ شده گوسفند تغذیه بشن . این ماهی ها گوشتخوار و مهاجم هستن و بهتره فقط با ماهی های گوشتخوار نگهداری بشن . برای سلامتی اونها خوبه از ماهی های رودخانه ای ریز در هفته یک تا دو بار استفاده بشه . البته بهتره از قبل طعمه ها رو در ماده ضد عفونی کننده به مدت یک ساعت قرار بدید و بعد به آب ماهی ها بندازید تا اگر حامل بیماری باشن , از بیمار کردن اسکارها جلوگیری به عمل بیاد . گاهی اوقات غذاهای گیاهی مثل گلوله خمیر نان جو و اسفناج هم میخورن . اما غذای اصلی اونها قطعات درشت گوشت و دل گاو و میگو و حتا گوشت صدف هست . ماهی سیکلید گورخری میتونه در کنترل تجاوزکاری اسکار نقش مهمی رو ایفا کنه و خوبه این دو ماهی در کنار هم نگهداری بشن تا از حالت تهاجمی و کنجکاوی اسکارها کم بشه . اسکارها رنگهای متفاوتی دارن . سفید و صورتی و زرد و ببری و قرمز و حتا باله پروانه ای و مسی رنگ . میتونید رنگهای مختلف اونها رو با هم نگهداری کنید . راههای تشخیص جنسیت اسکار کمی مشکل و در سن بلوغ فهمیده میشه :


ماهی نر :
- قوز روی سر بلندتر از ماده ست .
- دهان بزرگتر و لبها پهن تر از ماهی ماده ست .
- نوک لوله اسپرم در مخرج دوکی شکل و قلمو شکله .
ورودش به خیلی از کشورها ممنوعه چون اگر در آبگیری رها بشه نسل تمام ماهی ها رو منقرض میکنه و اونها رو شکار میکنه . این ماهی بومی نواحی شمالی آمریکای جنوبی و منطقه آمازون هست اندازه اون گاه تا 2 متر هم میرسه و رشد خیلی سریعی داره . شکل ظاهری ماهی بصورت کشیده و پهن هست با پوزه ای پهن به شکل پارو و 3 جفت سبیل دراز که یک جفت اونها روی آرواره بالایی و 2 جفت اونها در آرواره پایینی قرار گرفته . برای نگهداری این ماهی آکواریومی به گنجایش بیش از 400 لیتر نیازه . اگر آکواریوم کوچک باشه پوزه ماهی زخمی میشه و ماهی به دور خودش میچرخه و بیقراری از خودش نشون میده و از آکواریوم به بیرون میپره . بهتره کف آکواریوم از ماسه های ریز پوشیده شده باشه چون این ماهی سنگهای درشت رو به دهان میبره و با شدت به شیشه پرتاب میکنه و باعث شسکتن شیشه میشه همینطور باید بخاری رو پنهان کرد چون امکان داره با ضربه زدن به بخاری , باعث شکستنش بشه . نکته مهم برای این ماهی این هست که به آکواریومی ساده با نور ضعیف و همچنین دکور ساده ای از شاخه ها و یا ریشه درختان احتیاج داره تا در طول روز استراحت کنه . نمونه های کوچک این ماهی در بازار فروخته میشه و خیلی از آکواریومیست ها بخاطر زیبایی اون که بدنی شبیه پوست پلنگ با سبیل های دراز و باریک و پوزه ای پهن و کشیده شبیه اردک داره , میخرن ولی بعد از مدتی متوجه اشتباهی که مرتکب شدن میشن !!!!! معمولن هر نوع غذای زنده و گوشتی ای رو میخوره و جالب اینه که ماهی های کوچک و یا تکه های کوچک گوشت رو نمیخوره و قطعات غذاش باید درشت باشن . جالبتر اینکه بعد از غذا خوردن چند روزی رو صرف هضم غذا میکنه و غذا نمیخوره . این ماهی رو میشه با پیراناها و سیکلید ها و گورامی های درشت نگهداری کرد . این ماهی زمانیکه به اندازه 50 سانتیمتر میرسه تازه قابلیت تولید مثل پیدا میکنه و میتونه بیش از هشت میلیون تخم بذاره . نرها کمی بزرگتر از ماده ها هستن . این ماهی به مصرف خوراک هم میرسه و گوشت زرد رنگ و آبدار و بدون خار داره و در ورزش ماهیگیری هم یکی از ماهی های پر طرفدار به حساب میاد و زادگاهش در آمازون هست .


.
اگر ماهی رو از آب در بیاریم بدنش رو سفت کرده و بی حرکت قرار میگیره . این ماهی ها بسیار مفید هستن برای آکواریوم و بهتره بصورت تک نگهداری بشن چون ماهی های منزوی ای هستن . این ماهی ها تمام جلبک ها رو از سطح برگ گیاهان و شیشه آکواریوم و سطح سنگها پاک میکنن و پرستاران واقعی هستن و حتا پوسته خارجی حلزونها رو هم تمیز میکنن . غذاهایی که به کف آکواریوم ریخته میشه رو میخورن و محیط رو تمیز نگه میدارن . جزء واجب هر آکواریومی اینه که یکی از این ماهی ها رو داشته باشین برای برقراری شرایط مناسب اکوسیستم . پوست بدنشون زبره و نباید با دست گرفته بشه چون گاه باعث بریدگی میشه . این ماهی ها بطور استثناء با ماهی های گوشتخوار هم میتونن زندگی کنن در یکجا . زیبایی خاصی دارن و رنگ های متفاوتی مثل سفید " زال " و زیتونی و صورتی و خاکستری و سیاه و گورخری دارن که معروف ترین اونها نوع پلنگی یا خالدار هست . خیلی خوب رشد میکنن و جزو ماهی های خیلی مقاوم هستن . دمای آب چندان براشون مهم نیست و از 18 درجه به بالا میتونن رو میتونن تحمل کنن . اما دمای مناسب برای اونها 24 تا 30 درجه و pH آب هم در حدود 6.5 تا 7.4 هست و dH آب هم 6 - 10 درجه . تکثیرشون در حوضچه های سیمانی کم عمق انجام میشه و در آکواریوم تکثیر نمیشن . اندازه اونها به راحتی تا 50 سانتیمتر هم میرسه . بهتره فیلتر قوی ای در آکواریوم نصب کرده باشین چون در صورت تغذیه مناسب مدفوع رشته ای ایجاد میکنن و تمام سطح آکواریوم رو میتونن آلوده کنن . این ماهی ها در موقع غذا خوردن کمی خشن میشن و اجازه نمیدن سایر ماهی ها به غذای اونها ناخنک بزنن . ولی آسیبی به ماهی ها وارد نمیکنن . با اینکه غذای اصلی اونها جلبک هاست اما از غذاهای گوشتی و مخصوصن کرم ها و لارو حشرات هم خیلی خوب تغذیه میکنن . اگر تغذیه اونها مناسب باشه شکم بر آمده و حجیم میشه ولی اگر شکن اونها گود و فرو رفتهب ه نظر بیاد میتونید بفهمید که تغذیه مناسبی نداشتن . این ماهی ها مدفوع و لجن آکواریوم رو نمیخورن و باید حتمن تغذیه بشن !!!! از خصوصیات منحصر به فرد این ماهی میشه به نوع تنفس و تغذیه اون اشاره کرد . این ماهی وقتی اکسیژن آب کم باشه با شیرجه به سطح آب میاد و مقدار هوای مورد نیازش رو با یک جهش می بلعه و دوباره به زیر آب فرو میره و تا مدت 10 تا 15 دقیقه از این هوا تنفس میکنه و بعد دوباره هوای مصرف شده رو خارج میکنه و دوباره هوا گیری میکنه . از خصوصیات منحصر به فرد دیگه این ماهی طرز غذا خوردن اونه که میتونه بطور وارونه زیر سطح آب قرار بگیره و غذا بخوره و یک ماهی ایده آل و سازگار با شرایط سخت محیطی هست و جزو ماهی های بیولوژیک به حساب میاد و بسیار مفید برای هر نوع آکواریوم . بیماری زیاد به سراغ این ماهی نمیاد . اگر شرایط آب این ماهی ها مناسب نباشه در باله های اونها سوراخ هایی ایجاد میشه و یا اگر مدت زیادی در آب با دمای پایین تر از 20 درجه نگهداری بشن به بیماری سفیدک مبتلا میشن و گاه اشتهاشون رو از دست میدن و بدنشون داغ میشه و به اصطلاح تب میکنن .




در موقع حمل ماهی همینطور باید دقت کنید که کیسه نایلونی در فضای سرد قرار نگیره . چون اغلب ماهی ها متعلق به آب گرم هستن و در صورت قرار گرفتن در هوای سرد بهشون شوک وارد میشه . بعضی از ماهی های حساس مثل دیسکوس ها هم در موقع حمل و نقلشون باید خیلی احتیاط کرد وگرنه اگر دچار استرس و یا تغییر حالت شیمیایی یا حرارتی آب بشن , غذا نمیخورن و افسرده میشن و حتا میمیرن . برای اینکار باید اونها رو آب به آب کرد به روش زیر :
در کیسه رو خوب محکم کنید و لایه بیرونی کیسه رو خوب بشورید و کیسه رو توی آب آکواریوم قرار بدین و 20 دقیقه صبر کنین تا دمای آب کیسه با دمای آب آکواریوم یکی بشه حالا در کیسه رو باز کنید و یک لیوان از آب داخل کیسه رو دور بریزین و دو لیوان از آب داخل آکواریوم رو داخل کیسه بریزین . پنج دقیقه صبر کنید و در این پنج دقیقه کیسه رو همچنان روی آب معلق نگه دارین . حالا دوباره در کیسه رو باز کنین و این دفعه دو لیوان از آب کیسه رو دور بریزین و 3 لیوان از آب آکواریوم رو جایگزینش کنین و دوباره پنج دقیقه به همون ترتیب قبلی صبر کنین ! این کارها برای اینه که شرایط شیمیایی آب داخل کیسه و آب آکواریوم فرق می کنه و با این کار به طور تدریجی ماهی به شرایط شیمیایی آب آکواریوم عادت می کنه . مراحل بالا رو چندین بار تکرار کنید و هر دفعه با تعداد لیوان آب بیشتر و در آخر ماهی رو به آرومی با تور بگیرین و توی آکواریوم رها کنین .
ماهی هایی هم مثل پنگوسی و یا سیلور شارک ها در مواقع استرس وارونه یا مایل قرار میگیرن که اغلب این حالت در زمان حمل و نقلشون اتفاق می افته . در ضمن باید دقت کنید وقتی ماهی رو به منزل آوردین کیسه ماهی ها رو به همون صورت بسته برای مدت نیم ساعت در داخل آب آکواریوم قرار بدید تا دمای کیسه با دمای آب آکواریوم یکی بشه تا به ماهی ها در موقع انتقال شوک وارد نشه ! بعضی از ماهی ها مثل سیلور شارک اگه دمای آب سرد باشه دچار سکته و مرگ میشن !